Artikel geschreven door Rui Pedro Borges, oorspronkelijk gepubliceerd op Dinheiro Vivo

Stel je jouw favoriete website voor. Hoe ziet de lay-out eruit? Een menu, inhoud links en een sidebar rechts, of andersom? Tegenwoordig zijn we zo gewend aan interactie met dit paginaschema dat we er niet meer bij stilstaan. Stel je nu voor dat je niet met de muis kunt navigeren, dat je muis om de een of andere reden niet werkt, dat je alleen met het toetsenbord kunt navigeren. De interactie wordt moeilijker, maar duidelijk niet onmogelijk, toch? Stel je nu voor dat je op deze site moet navigeren met gesloten ogen, zonder iets te zien. Je hebt alleen de hulp van een schermlezer en de toetsen van je computer. Lijkt onmogelijk? Het is de realiteit van duizenden mensen met een beperking wereldwijd die elke dag op internet surfen.

De Wereldgezondheidsorganisatie (WHO) schat in het Wereldrapport over Beperkingen dat wereldwijd ongeveer 15,6% van de mensen ouder dan 18 jaar met een vorm van beperking leeft. Hetzelfde rapport vermeldt dat "mensen met een beperking aanzienlijk lagere gebruikspercentages van informatie- en communicatietechnologieën vertonen dan mensen zonder beperking", en geeft ook aan dat er weinig informatie beschikbaar is in toegankelijke formaten.

Slechtziende gebruikers, slechthorenden en gebruikers met een cognitieve beperking zijn de mensen die het meest getroffen worden door het gebrek aan toegankelijkheid op internet. Toch kan iemand met slecht zicht van dichtbij, met kleurenblindheid, met dyslexie of met gedeeltelijke doofheid ook enkele moeilijkheden ondervinden om alle inhoud te gebruiken die op internet beschikbaar is. Zoals Tim Berners-Lee, de bedenker van het World Wide Web, zei: "De kracht van het web is zijn universaliteit. Toegankelijk zijn voor iedereen, ongeacht hun beperking, is een fundamenteel aspect." Het is aan ons, als programmeurs, projectmanagers en designers, om oplossingen te ontwikkelen die door iedereen gebruikt kunnen worden, ongeacht hun beperkingen. Dit moet een punt van groot belang zijn, iets om altijd rekening mee te houden bij het creëren van content voor internet.

Door toegankelijke informatie te creëren, geven we niet alleen een deel van de bevolking de kans om content te consumeren die ze anders niet zouden kunnen consumeren, maar verbeteren we ook de gebruikservaring van de rest van ons publiek. Een voorbeeld van hoe een toegankelijk onderwerp alle gebruikers ten goede kan komen, is het gebruik van ondertitels in een video. Iedereen heeft wel eens een situatie meegemaakt waarin hij een film wilde bekijken maar het geluid niet kon horen, bijvoorbeeld in het openbaar vervoer zonder koptelefoon, in een ruimte met collega's, enz.

Er zijn richtlijnen van verschillende organisaties die programmeurs en contentmanagers begeleiden om hun producten toegankelijker te maken, die tijdens de ontwikkeling geraadpleegd moeten worden. Enkele belangrijke punten om rekening mee te houden bij het ontwikkelen van een toegankelijke website zijn:

1. Gebruik van het alt-attribuut

Het alt-attribuut van een afbeelding op een website is de enige content die een schermlezer kan begrijpen. Dit moet daarom altijd aanwezig zijn en een correcte beschrijving van de weergegeven afbeelding bevatten. Door dit te gebruiken verbeter je ook de SEO van de site, aangezien zoekmachines dit attribuut ook verwerken.

2. Ondertitels en transcripties voor audio en video

Het toevoegen van ondertitels aan een video zou niet alleen een dove gebruiker helpen de content beter te begrijpen, maar zou ook iemand helpen die tijdelijk het geluid van de video niet kan horen. Hetzelfde kan gebeuren met een beschikbaar gesteld audiobestand. Als elk bestand vergezeld gaat van een transcriptie of een samenvatting van de content, gaat niet alle informatie verloren.

3. HTML-tags alleen semantisch toepassen

De manier waarop een applicatie kan identificeren wat een titel, een subtitel, een bijschrift, een afkorting, enz. is, is door het gebruik van HTML-tags. Als deze worden gebruikt voor de styling van de site in plaats van alleen voor semantiek, wordt het moeilijker voor een schermlezer om de relevantie van bepaalde tekst te begrijpen. Het correcte gebruik van deze tags is ook goed voor de SEO van de site.

4. Mechanismen gebruiken om menu's en tabellen over te slaan

Een slechtziende gebruiker moet bij het navigeren op een site menu's en tabellen kunnen overslaan. Bij menu's hoort hij steeds dezelfde content wanneer hij binnenkomt. Bij een tabel doorloopt een schermlezer het hele gebied en leest elke cel. Er zijn mechanismen om hiervoor een knop weer te geven, die alleen zichtbaar is als de site zonder CSS wordt geopend.

5. Speciale richtlijnen per type content controleren

De Web Content Accessibility Guidelines (WCAG) is een document met een reeks richtlijnen die het mogelijk maken content waarneembaarder, bedienbaarder, begrijpelijker en robuuster te maken. Deze richtlijnen behandelen elk mogelijk type content dat op een website getoond kan worden, en enkele aandachtspunten voor de ontwikkeling.

Er zijn ook tools, zoals WAVE van WebAIM (een organisatie gericht op toegankelijkheid op internet), waarmee je kunt controleren of de site die je ontwikkelt toegankelijk is. Bovendien moeten wij, als programmeurs en contentmanagers, ons verplaatsen in de positie van wie zal gebruiken wat we bouwen en nagaan of wat we ontwikkelen geconsumeerd kan worden door mensen die internet niet op dezelfde manier kunnen gebruiken als wij.

Bronnen:

Organization, W. H. (2011). World report on disability 2011 (9241564180). Retrieved from https://www.who.int/disabilities/world_report/2011/report.pdf?ua=1

Caldwell, B., Reid, L. G., Vanderheiden, G., Chisholm, W., Slatin, J., White, J., … Cooper, M. (2018). Web Content Accessibility Guidelines (WCAG) 2.1. Retrieved November 16, 2019, from https://www.w3.org/TR/WCAG21/