Adriana Mota, Head of Area bij KCS IT, tekende een opiniestuk op Observador over het belang van persoonlijk contact in het tijdperk van werken op afstand. Met de titel "De nostalgie van het contact" kan de volledige tekst hieronder gelezen worden.

De Nostalgie van het Contact

We leven voor een scherm en een groot deel van onze sociale dynamiek verloopt via technologie. Maar hoe echt technologie ook mag zijn, ze zal nooit fysiek contact vervangen.

De verboden vrucht is altijd het meest begeerd…. Zo hebben we de afgelopen jaren verlangd naar werken op afstand! Onze realiteit is noodgedwongen veranderd, we moesten daadwerkelijk leren niet alleen te werken, maar ook bijna volledig op afstand te leven en samen te leven, en nu missen we wat we altijd als vanzelfsprekend beschouwden: het Fysieke Contact in het Tijdperk van Afstand!

Hoewel het al minstens 67 jaar onderwerp van studie is, sinds Maslow in 1954 al stelde "dat de mens vijf behoeften heeft: overleving, veiligheid, verbondenheid, zelfrespect en persoonlijke ontplooiing", zijn deze behoeften nog nooit zo wereldwijd en gelijktijdig op de proef gesteld als in de 21e eeuw.

Wat we vandaag ervaren, is een anticipatie op de toekomst die we allemaal al hadden voorzien, maar waarvan we nooit hadden verwacht dat deze zo abrupt zou aanbreken.

Het Tijdperk van Afstand is aangebroken en heeft ons gedwongen belangrijke aspecten van het leven te heroverwegen, heeft ons creativiteit aangewakkerd, "buiten de gebaande paden" te denken, ons gedwongen minder resistent te zijn tegen verandering en toleranter te zijn tegenover degenen die, van nature, meer "afkerig" zijn van technologie, en, belangrijker nog, heeft ons gedwongen onszelf opnieuw uit te vinden als sociale wezens.

Onze sociale dynamiek is veranderd, dat is een feit: we leven voor een scherm en een groot deel van onze sociale dynamiek verloopt via technologie. Technologie die ons dichter bij elkaar brengt in afwezigheid, die de deuren naar de wereld voor ons opent en ons in staat stelt grenzen te overschrijden. Technologie stelt ons in staat om dichter bij degenen te komen die ver van ons vandaan zijn, en op een bepaalde manier dat zo Portugese gevoel van saudade te verzachten!

De dynamiek van het werk heeft echter ook diepgaande veranderingen ondergaan voor die sectoren die verplicht op afstand moesten gaan werken: een simpele brainstormsessie moest voortaan via Teams/Zoom, de onboarding van nieuwe medewerkers moest worden heroverwogen, het creëren van banden en een gevoel van verbondenheid met de bedrijven werd een van de grootste uitdagingen voor organisaties, en de werkdynamiek zelf moest worden aangepast en voortdurend bijgesteld. De sociale dynamiek in een werkcontext blijft gewenst, zoals het kopje koffie van 10 minuten halverwege de ochtend, niet alleen vanwege de behoefte aan cafeïne, maar ook vanwege de sociale behoefte, het klinken op successen, de schouder om op te leunen bij tegenslagen… dit alles blijft mogelijk, maar op een andere manier.

Onze behoefte om bij mensen te zijn is zo groot dat tegenwoordig het simpele telefoontje in onbruik is geraakt, sms bijna niet meer wordt gebruikt, e-mail niet snel genoeg is… maar de realiteit is dat we in de meeste gevallen zelf kiezen om deze technologieën niet te gebruiken, omdat ze ons niet toestaan de persoon aan de andere kant te zien. Videobellen laat ons meer verbonden voelen met de persoon en daarom kiezen we ervoor, in een poging het gebrek aan sociaal contact te compenseren.

Als ik me richt op de behoefte aan verbondenheid, brengt het Tijdperk van Afstand tegenstrijdige gevoelens bij mij naar boven:

— De tijd die eerder verloren ging aan verplaatsingen, verkeer, openbaar vervoer is geoptimaliseerd en we hebben nu meer tijd voor het gezin … maar in veel gevallen verloren we het fysieke contact ermee;

— We wonnen meer tijd voor vrienden … maar we verloren de tijd om samen te zijn met hen;

— We wonnen levenskwaliteit doordat we in het comfort van ons huis konden werken … maar we verloren de sociale dynamiek van de wereld om ons heen

— We wonnen naar verhouding meer autonomie en verantwoordelijkheid op het werk … maar we verloren de "collega/vriend" naast ons

— We wonnen snel talloze technologische hulpmiddelen die ons meer direct contact gaven met onze dierbaren … maar we verloren het fysieke contact met hen;

Hoe echt technologie ook mag zijn, ze zal nooit fysiek contact vervangen, en dat is de harde realiteit voor wie van technologie houdt en alles wat deze ons brengt.

In een tijd van grote milieubezorgdheid is er altijd iemand die zegt dat The Nature always finds a way, een veelgebruikte zin om het einde van een Tijdperk te markeren. Zal de mens, die bij uitstek een sociaal wezen is, zijn manier vinden om het belang van technologie in balans te brengen met het belang van fysieke verbondenheid?

We hebben zoveel gewonnen met het Tijdperk van Afstand, als dat we ook zoveel hebben verloren. Naar welke kant slaat jouw balans door?